olympicidea

Slider[Style1]

Style2

Style3[OneLeft]

Style3[OneRight]

Style4

Style5[ImagesOnly]

Style6

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ‘’Εφημερίς’’ με αρ. φύλ. 129 στις 8 Μαΐου 1888 με τίτλο Η ΝΑΞΟΣ . Αξίζει προσοχής η αναφορά του περιηγητή στην παραγωγή των κιτριών αλλά κυρίως αξίζει προσοχής τα προβλήματα που αναφέρει γύρω από τον τουρισμό(!) την συγκοινωνία(!) και τη σμύριδα λες και δε πέρασε ούτε μήνας ! Ἡ κατάφυτος, χλοερὰ καὶ πλήρης ἀνθέων νῆσος τοῦ Διονύσου, εἶνε ὄντως ἀξία τῆς φήμης της, ἔκπαλαι θεωρουμένη ὡς ἡ ὡραιοτάτη καὶ εὐφορωτάτη τῶν Κυκλάδων. Κατ’ ἀρχὰς μὲν φαίνεται βραχώδης καὶ ξηρά, ἀλλὰ κατ’ ὀλίγον, ἐφ’ ὅσον προχωρεῖς εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀνακαλύπτονται τὰ γραφικὰ αὐτῆς τοπεῖα, ὧν τὰ κάλλιστά εἰσι ἡ εἰς μικρὰν ἀπὸ τῆς πόλεως ἀπόστασιν ἐκτεινομένη εὐρυτάτη καὶ γονιμωτάτη πεδιάς, τὸ Λειβάδι , καὶ αἱ ρομαντικαὶ κοιλάδες Μέλανες, Ἐγγαρές, Κάμπονες καὶ Ποταμιά, ἐγκλείουσαι τὰ ὀνομαστὰ τῆς Νάξου περιβόλια, τὰ κατάφυτα ἐκ κιτρεῶν, πορτοκαλλεῶν, λεμονεῶν, ἐλαιῶν, συκῶν, ροιῶν καὶ παντοδαπῶν ὀπωροφόρων δένδρων.

Πολλαὶ πηγαὶ καὶ ρύακες ἀρδεύουσι τὴν νῆσον καὶ καθιστᾶσιν αὐτὴν καρποφορωτάτην. Τοιαύτη δὲ εἶνε ἡ γονιμότης πολλῶν τῆς νήσου μερῶν, ὥστε καρποφοροῦσι δὶς τοῦ ἔτους. Ἐν τῇ πεδιάδι τοῦ Λειβαδίου καὶ εἴς τινας τῆς Ἀπειράνθου ἀγρούς, μετὰ τὸν θερισμὸν τῆς κριθῆς, ἐκτελούμενον συνήθως περὶ τὰ τέλη Ἀπριλίου ἢ κατὰ τὰς ἀρχὰς Μαΐου, καλλιεργοῦσιν ἀμέσως τὸν αὐτὸν ἀγρὸν καὶ σπείρουσι φασιόλους οὓς συλλέγουσι κατ’ Αὔγουστον ἢ Σεπτέμβριον. Ἅπαντα σχεδὸν τὰ προϊόντα τῆς νήσου εἶνε ἀρίστης ποιότητος, ἀμφιβάλλω δὲ ἂν ἄλλο τῆς Ἑλλάδος μέρος δύναται νὰ παραβληθῇ πρὸς τὴν Νάξον ὡς πρὸς τὴν πληθὺν καὶ τὴν ποιότητα τῶν ὀπωρῶν. Οὔτε αἱ πεφημισμέναι κοντοποδαροῦσαι τῶν Πατρῶν, οὔτε τῆς Σκοπέλου τὰ ἀχλάδια συγκρίνονται πρὸς τὰ εὔοσμα γλυκύτατα καὶ λεπτόφλοια ἀχλάδια τῆς Νάξου τὰ στραβόργια , τ ὰ ξαρμούτια , καὶ τὰ πλήρη ἀρώματος ἀνεστόλια .

Ἐξαίρετος εἶνε ὁ τυρὸς καὶ ἡ μυζήθρα, τὸ δὲ μέλι τῆς Ἀπειράνθου εἶνε, κατὰ τοὺς εἰδήμονας, καὶ τοῦ Ὑμηττείου καλλίτερον. Παραμεληθείσης δυστυχῶς τῆς καλλιεργείας τῆς ἀμπέλου, ἡ πολυστάφυλος καὶ εὔοινος πατρὶς τοῦ Βάκχου δὲν παράγει πλέον τοὺς ἄλλοτε ὀνομαστοὺς οἴνους της, καὶ μόνον ὁ Ἀπειράνθειος διετήρησε τὰς καλὰς αὐτοῦ ἰδιότητας. Λέγεται ὅτι ὁ βασιλεὺς Ὄθων περιηγούμενος τὰς Κυκλάδας ἐθέλχθη ἐπὶ τοσοῦτον ἐκ τῆς καλλονῆς τῆς Νάξου, ὥστε, παρὰ τὸ δρομολόγιόν του, παρέμεινεν ἀρκετὰς ἡμέρας ἐν αὐτῇ, τρώγων ἀπλήστως μυζήθραν καὶ πίνων τὸν γευτικὸν τῆς Ἀπειράνθου οἶνον ὃν καὶ ὁ ἐπισκεφθεὶς τὴν Νάξον Ross εὑρίσκει ὡς τὸν ἄριστον τῆς Ἑλλάδος.

Ἀφθονωτάτη εἶνε ἡ παραγωγὴ τῶν κίτρων, ἅτινα θεωροῦνται ὡς τὰ ἄριστα τῆς Ἀνατολῆς.Τούτου ἕνεκα ζητοῦνται περισσότερον ὑπὸ τῶν κιτρεμπόρων. Ἕνεκα τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦκαρποῦ τούτου, ἡ καλλιέργεια τῶν κιτρεῶν ἔλαβεν ἐσχάτως μεγάλας διαστάσεις. Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐφυτεύθησαν καθ’ ἅπασαν τὴν νῆσον πλείονες τῶν δεκαπέντε χιλιάδων κιτρεῶν. Ἂν δὲ δὲν ἐνέσκηπτεν ἡ πρὸ δεκαπενταετίας μαστίζουσα τὰς κιτρέας νόσος καθ’ ἧς ἀπέβησαν ἀνωφελῆ ἅπαντα τὰ θεραπευτικὰ μέσα, ἡ παραγωγὴ τῶν κίτρων θὰ ὑπερέβαινε σήμερον τὸ ἑκατομμύριον, καθότι ἡ κιτρέα εἶνε παραγωγικότατον δένδρον. Τεσσαράκοντα δύο κιτρόδενδρα ἀπέφερον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰσόδημα ἓξ χιλιάδων δραχμῶν. Ἕκαστον δένδρον παρήγαγεν ἑκατὸν πεντήκοντα περίπου κίτρα, ἅτινα πωλοῦνται πρὸς ὀγδοήκοντα πέντε λεπτὰ ἡ ὀκά.

Ἡ εὔφορος αὕτη καὶ ἐρατεινὴ νῆσος ἔχει εὐκραέστατον καὶ ἤπιον κλῖμα καὶ παρέχει θαυμάσιον θερινὸν ἐνδιαίτημα. Αἱ εὔποροι τῶν Ἀθηνῶν οἰκογένειαι αἱ πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ καύσωνος μεταβαίνουσαι εἰς Εὐρώπην δύνανται εὐαρέστως λίαν νὰ διέλθωσι τὸ θέρος εἰς τὰς δροσερὰς καὶ σκιερὰς ἐξοχὰς τῆς Νάξου. Ὡς ἐκ τῶν διαρκῶς σχεδὸν πνεόντων κατὰ τὸ θέρος βορείων ἀνέμων, τὸ θερμομέτρον σπανίως ἀνέρχεται εἰς 20 βαθμοὺς Reomur ὥστε εἶνε πάντη ἄγνωστοι ἐκεῖ οἱ ἀθηναϊκοὶ καύσωνες. Ἡ εἰς Νάξον μεταβαίνουσα οἰκογένεια δύναται εὐχερῶς νὰ εὕρῃ κατοικίαν καὶ δὴ μετὰ κήπου ἐν ἁπάσαις σχεδὸν ταῖς ἐξοχαῖς. Δὲν θὰ εὕρῃ βεβαίως τὰς ἀναπαύσεις καὶ τὴν πολυτέλειαν τῶν ἐν Ἑλβετίᾳ ξενοδοχείων, ἅτινα ἄλλως στοιχίζουσιν οὐκ ὀλίγον, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καθαρὰ δωμάτια, ἀέρα καθαρόν, κήπους σκιεροὺς, κρέατα νοστιμώτατα, γάλα ἄδολον, ἐκλεκτὰς σταφυλὰς καὶ ὀπώρας, πρὸ πάντων δὲ ποθητὴν δροσιὰν καὶ τοὺς ἀνὰ μέσον δένδρων καὶ ἀνθέων ρέοντας ρύακας. Ἂν δὲ ἀγαπᾷ ἐξοχικοὺς περιπάτους καὶ ἐκδρομάς, δύναται εὐκόλως νὰ ἐπιχειρῇ τοιαύτας ἐπισκεπτομένη τὰς γειτνιαζούσας ἐξοχάς, αἵτινες οὐχὶ πλέον τῆς ὥρας ἀπέχουσιν ἀλλήλων, τινὲς δὲ τούτων καὶ ὀλιγώτερον.

Ὁ κατοικῶν φερ’ εἰπεῖν τὴν γραφικὴν τῶν Μελάνων κοιλάδα, δύναται, ἐντὸς τετάρτου ὥρας, νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν οὐχ ἧττον γραφικὴν τοποθεσίαν τῶν Καμπόνων, ἔνθα, ἐκτὸς τῆς φυσικῆς καλλονῆς, θὰ ἴδῃ καὶ τὴν ἔτι σωζομένην οἰκίαν ἀπογόνου τινὸς ἴσως τῶν πρώτων τῆς Νάξου δουκῶν, ὡς δηλοῦται ἐκ τῶν ἄνωθι τῆς θύρας διατηρουμένης ἀκολούθου ἐπιγραφῆς. Michel Sanvdo 1615 Ὁ οἶκος οὗτος, ἐκτισμένος ὢν ἐπὶ τῆς κλιτύος τοῦ λόφου, δεσπόζει τῆς μικρᾶς καὶ ὡραίας κοιλάδος, ἀνήκει δὲ εἰς τὸν εὐγενῆ καὶ φιλόφρονα καθολικὸν κ. Γερμάνον Βελάστην, ὅστις δι’ ἀόκνου ἐργασίας καὶ ἐπιμελείας καθωράϊσε καὶ ὁλονὲν καθωραΐζει τὸ ἐν Καμπόνῃ ὡραῖον κτῆμά του.

Τὸ ἅπαξ κατὰ δεκαπενθημερίαν μεταβαῖνον ἄλλοτε εἰς Νάξον ἀτμόπλοιον, προσεγγίζει νῦν τρὶς τῆς ἑβδομάδος, ὥστε εἶνε εὐχερεστάτη ἡ ἐκεῖσε μετάβασις σήμερον. Ἄξιον θαυμασμοῦ εἶνε τὸ ἐν τῇ θέσει Παρατρέχου μέγα περιβόλιον τοῦ κ. Φραγκίσκου Γρύλλου. Δάσος κιτρεῶν, πυκνοτάτων πορτοκαλλεῶν καὶ λεμονεῶν, πρὸς δὲ καὶ πλείστων ὀπωροφόρων δένδρων καὶ ἀνθέων κοσμοῦσι τὸν ὡραῖον κῆπον, ὃν ἡ ἄγρυπνος καὶ φιλόκαλος τοῦ ἰδιοκτήτου καλλιέργεια κατέστησεν, ὄχι μόνον τὸν ἄριστον τῶν ἐν Νάξῳ, ὄχι μόνον κτῆμα προσοδοφόρον, ἀλλὰ καὶ τερπνότατον ἐαρινὸν καὶ θερινὸν ἐνδιαίτημα. Ὑπὸ τὴν σκιὰν τῶν οἱονεὶ ἀλεξηλίων πυκνοφύλλων πορτοκαλλεῶν, δύνασαι νὰ διέλθῃς τὰς θερινὰς ἡμέρας χωρὶς νὰ ἐνοχληθῇς ὑπὸ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων. Ποῦ δὲ κατὰ τὸ θέρος ἢ τὸ ἔαρ δύναταί τις νὰ διέλθῃ εὐαρεστοτέρας ὥρας ἂν μὴ ὑπὸ τὴν σκιὰν πυκνοφύλλων καὶ ἠνθισμένων δένδρων, ἀκούων τὸν φλοῖσβον τοῦ ἀρδεύοντος τὸν κῆπον ρύακος, τὸ κελάδημα τῶν πτηνῶν, καὶ τερπόμενος ἐκ τῆς θέας ποικιλοχρόων ἀνθέων.

Προθύμως λίαν περιήγαγεν ἡμᾶς ἀνὰ τὸν κῆπον ὁ εὐγενὴς ἰδιοκτήτης, μεθ’ ὑπομονῆς ἐξηγῶν τὰ τῆς καλλιεργείας καὶ μεθ’ ὑπερηφανείας ἐπιδεικνύων τὰς ὄντως ὡραίας εὐσχήμους καὶ παραγωγικωτάτας πορτοκαλλέας του. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος αἱ πορτοκαλλέαι τοῦ κ. Γρύλλου παρήγαγον ὀγδοήκοντα χιλιάδας πορτοκαλέων. Τινὲς τούτων παράγουσι τρισχίλια ἕως τρισχίλια καὶ πεντακόσια ἑκάστη! Κιτρέας περιέχει χιλίας ὁ κῆπος, ἀλλὰ μόλις τὸ τέταρτον αὐτῶν καρποφορεῖ, ἡ δὲ σημερινὴ παραγωγὴ αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ χιλιάδας. Πρὶν ἢ ἐνσκήψῃ ἡ ἐπὶ τῶν κιτρεῶν νόσος, τὸ κτῆμα τοῦ κ. Γρύλλου, καίτοι ὀλιγώτερα ἢ σήμερον κιτρόδενδρα ἔχον, παρῆγεν εἴκοσι ἕως εἴκοσι δύο χιλιάδας κίτρων, σήμερον δὲ θὰ παρῆγε πλείονα τῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων, ἂν τὰ δένδρα ἦσαν ὑγιᾶ. Καὶ ἐκ τῶν ὀπωρῶν ἔχει ἀρκετὸν εἰσόδημα. Ὁ ὑπὸ τὰς δενδροστοιχίας τῶν πορτοκαλλεῶν διερχόμενος, καὶ τοῖς εὐρεῖς καὶ κανονικοὺς δρόμους παρατηρῶν, νομίζει ὅτι εὑρίσκεται ἐντὸς κήπου εὐρωπαϊκοῦ ἐπιστημονικῶς καλλιεργημένου. Ὁ φιλόκαλος καὶ ἐραστὴς τῆς φύσεως ἰδιοκτήτης, καλλιεργεῖ τὰ δένδρα καὶ τὰ ἄνθη ὄχι μόνον πρὸς τὸ συμφέρον του, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἔρωτος πρὸς αὐτά.

Λαμπρὸν ἐπίσης θέαμα παρουσιάζει καὶ ἡ εὐρεῖα πεδιὰς τῆς Τραγαίας ἡ ὑπὸ ἐλαιοδένδρων κατάφυτος. Καὶ ἐνταῦθα ὑπάρχουσι θελκτικαὶ τοποθεσίαι ἔνθα τερπνότατον δύνασαι νὰ διέλθῃς τὸ θέρος. Ἡ Νάξος ἔχει τὰ δύο ὑψηλότερα ὄρη τῶν Κυκλάδων, Δία καὶ Κόρωνον, ἅτινα οὐχὶ σπανίως καλύπτονται ὑπὸ χιόνων τὸν χειμῶνα. Ἂν οἱ τὰς κορυφὰς τῶν βουνῶν καὶ τὰ ὕψη ἐπιζητοῦντες περιηγηταὶ ἐγίνωσκον τὸ ἀπὸ τῆς κορυφῆς τοῦ Διὸς παρουσιαζόμενον μεγαλοπρεπὲς πανόραμα καθ’ ἣν ἰδίως στιγμὴν αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἀπὸ τῆς θαλάσσης μεγαλοπρεπῶς ἀνατέλλοντος ἡλίου χρυσίζουσι τὸ Αἰγαῖον, καὶ τὰς κορυφὰς τῶν ἐν μέσῳ εὐρυτάτης λίμνης λουομένων νήσων, ἤθελον βεβαίως ὁμολογήσει ὅτι τὸ θέαμα τοῦτο εἶνε πολλῷ ὑπέρτερον τῶν ἀπὸ τῆς κορυφῆς τοῦ Rigi ἢ ἄλλων τῆς Ἑλβετίας ὀρέων παρουσιαζομένων. Εἶνε ἀληθὲς ὅτι δὲν θὰ ἀναβῶσιν εἰς τὰς κορυφὰς τῶν βουνῶν τῆς Νάξου δι’ ὀδοντωτοῦ σιδηροδρόμου, καὶ ὅτι θὰ βαδίσωσιν ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν διὰ δυσβάτων καὶ ἀποτόμων στενωπῶν, ἀλλὰ δὲν ἀξίζει νὰ κοπιάσῃ τις ὀλίγον ὅταν πρόκειται νὰ καθίσῃ εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ Διός ;

Στερεῖται δυστυχῶς ὁδῶν ἡ τερπνὴ νῆσος καὶ αἱ πρὸς τὰς ἐξοχὰς ἄγουσαι εἶνε ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δύσβατοι καὶ ἀνάντεις, και τινας τούτων μόνον αἶγες καὶ κύνες δύνανται νὰ διέρχωνται ἀκινδύνως. Εἶνε λυπηρὸν ὅτι οὐδεμία ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἔλαβε πρόνοιαν περὶ τῆς κατασκευῆς δρόμων τινῶν ἐν Νάξῳ, ἥτις διὰ τῆς πρσόδου τῆς σμύριδος εἰσφέρει περὶ τὸ ἥμισυ ἑκατομμύριον κατ’ ἔτος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου ἀπαιτεῖ τὴν κατασκευὴν δρόμων. Ἡ ἐξόρυξις τῆς σμύριδος ἐνεργεῖται μακρὰν τοῦ ὅρμου ἔνθα τὰ παραλαμβάνοντα αὐτὴν πλοῖα ἀγκυροβολοῦσιν, οἱ δὲ ταλαίπωροι ἐργάται ἀναγκάζονται νὰ μεταφέρωσιν αὐτὴν δι’ ἀποκρήμνων ὁδῶν καὶ ἀπορρώγων βράχων, οὐχὶ σπανίως κατασυντριβόμενοι. Εἶνε καιρὸς νομίζομεν νὰ μεριμνήσῃ ἡ κυβέρνησις καὶ περὶ τῶν εἰλώτων ἐκείνων ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν ὁποίων οὐκ ὀλίγον προσπορίζεται ὄφελος.

Πολλὰ περίεργα δύναται νὰ ἴδῃ ὁ φιλάρχαιος ἐν τῇ πόλει τῆς Νάξου. Οἱ τὸ ἄνω μέρος τῆς πόλεως οἰκοῦντες καθολικοί, ἀπόγονοι πάντες τῶν κατακτησάντων τὴν νῆσον Ἑνετῶν, διατηροῦσι εἰσέτι πολλὰ τῆς ἀρχαίας εὐκλείας καὶ πλούτου κειμήλια καὶ τὴν εὐπροσηγορίαν καὶ εὐγένειαν τῶν προπατόρων μετὰ τῶν ἐπιμελῶς φυλασσομένων θυρεῶν τῶν διαφόρων οἴκων. Ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ φωτισθῶσι τὰ κυριώτερα τῆς πόλεως μέρη, ἵνα καὶ ὁ μὴ ἔχων φανάρι ξένος, δύναται νὰ περιπατῇ ἂν κατὰ κακὴν τύχην ἀποβιβασθῇ νύκτωρ ἐν τῇ νήσῳ.

Εὐελπιστοῦμεν ὅτι ὁ δραστήριος καὶ ρέκτης δήμαρχος κ. Α. Πολίτης θὰ ἐργασθῇ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν καὶ πρὸς καλλωπισμὸν τῆς πόλεως, καὶ ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ἀφῆνον τὰ κομματικὰ πείσματα καὶ τὰς φωτοσβεστικὰς διαθέσεις θὰ χορηγήσῃ αὐτῷ μικρὰν πίστωσιν, ἵνα ἀνάψῃ ὀλίγους φανούς.

Μ. Δ. 1888 ΠΗΓΗ

Via

 sitestories.eu



«
Next
Νεότερη ανάρτηση
»
Previous
Παλαιότερη Ανάρτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια: